Sportief bewegen na kanker
Bewegen: goed en nog leuk ook!
Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid en is nog
leuk ook. Dit geldt voor jong en oud, chronisch ziek of niet. Bewegen is ook
voor mensen die behandeld zijn voor kanker een goed idee. U zult zien dat u
zich een stuk prettiger voelt als u regelmatig in beweging komt en blijft!
Het kan ook een positief effect op uw vermoeidheid hebben. Deze folder wil
mensen na behandeling van kanker op weg helpen om (weer) actief te
worden.
Revalidatie
Mogelijk heeft u deelgenomen aan een revalidatieprogramma (bijv. Herstel en
Balans). U heeft daarbij gewerkt aan het opbouwen van uw conditie en uw
gezondheid. Het is van belang om na afloop van het revalidatieprogramma met
lichamelijke activiteiten door te gaan.
Ook voor wie geen revalidatieprogramma heeft gevolgd is lichaamsbeweging
belangrijk om spierkracht en conditie te bevorderen. Het betekent dan echter
wel dat u in aanvang meer beperkingen heeft en dat het verstandig is om
deskundige begeleiding te zoeken en om de activiteiten voorzichtig en
geleidelijk op te bouwen.
Bewegen na kanker
Kanker en de behandeling ervan hebben een grote impact gehad op uw
lichamelijke en geestelijke gesteldheid. Uw lichamelijke conditie is
waarschijnlijk achteruitgegaan, wat zich onder andere kan uiten in
vermoeidheid. Vroeger werd bij ziekte en moeheid vaak rust voorgeschreven.
Rust heeft echter als bijwerking dat de conditie nog verder achteruitgaat.
Wetenschappelijk onderzoek leert dat sportief bewegen na de behandeling een
belangrijke bijdrage kan leveren aan het opbouwen van de conditie en aan het
herstel.
Als u nog niet regelmatig beweegt, verbetert uw hartfunctie duidelijk als u
meer gaat bewegen. Uw hartslag in rust wordt lager waardoor uw hart minder
wordt belast. Heeft u al wel een goede conditie, dan zult u merken dat het
gemak waarmee u activiteiten onderneemt, zal toenemen. Belangrijk zijn ook
de psychische aspecten van (samen) bewegen. Het geeft
zelfvertrouwen en doet de angst voor inspanning verdwijnen. Bovendien kan de
omgang met sportieve lotgenoten u veel ideeën opleveren over andere
activiteiten die ook goed mogelijk zijn. Bewegen verruimt uw horizon!
Vermoeidheid
Vooral wanneer behandeling met chemotherapie en/of bestraling plaatsgevonden
heeft, ervaren veel mensen klachten van extreme vermoeidheid.
Dit blijft soms ook nog lang nadat de behandeling is afgelopen, aanwezig.
Kenmerkend hiervoor is onder meer dat de mate van vermoeidheid niet in
Sportief bewegen voor mensen met een chronische aandoening verhouding staat
tot de verrichte lichamelijke activiteit. Sommigen zijn overactief, anderen
doen te weinig. Zowel teveel als te weinig activiteit kan vermoeidheid in
stand houden. Het gehele lichaam kan ontzettend moe voelen, op onverwachte
momenten en zonder aanwijsbare redenen. Bij deze vermoeidheid moet u toch
proberen actief te blijven. Hoe minder u doet, hoe sneller u moe wordt.
Anders gezegd: te veel rusten is niet goed. Door te blijven bewegen binnen
de grenzen van uw mogelijkheden ervaart u wat u nog wel kunt. Een combinatie
van beweegactiviteiten in de ochtend en/of avond met eventueel even rusten
tussen de middag kan een goede manier zijn om de vermoeidheid beter te
kunnen hanteren en toch geleidelijk aan meer conditie te krijgen.
Sport en bewegingsadvies
In het algemeen zijn alle bewegingsvormen goed waarbij u nog gewoon kunt
praten. Aan te bevelen activiteiten zijn bijvoorbeeld wandelen, fietsen,
dansen en zwemmen. Ook het plezier dat u heeft in het bewegen is erg
belangrijk. Probeer in het dagelijks leven meer te gaan bewegen door vaker
de trap te nemen in plaats van de lift, te fietsen in plaats van auto te
rijden en wandelend boodschappen te doen. Zie verder bij: hoe te beginnen.
Minder geschikt zijn sporten en bewegingsactiviteiten zoals krachtsporten,
sprinten en contactsporten. Echter, als u geen klachten heeft bestaan er
geen bezwaren tegen deze sporten, zolang u maar rekening houdt met uw eigen
niveau. Wanneer u in een Herstel & Balans programma begeleid wordt, krijgt u
automatisch een goed gedoseerde opbouw van activiteiten. Als u niet een
dergelijk programma volgt, moet u vooral in de opbouwfase van uw training
tijdens het sporten nog wat reserve hebben en bijvoorbeeld in staat blijven
om een gesprek te voeren. Het is niet goed als u dagen na het sporten nog
klachten Kies een activiteit die u leuk vindt en die bij u past van moeheid
of spierpijn hebt. In dat geval heeft u teveel gedaan en moet u het de
volgende keer rustiger aan doen. Indien nodig kunnen reguliere
sportactiviteiten aangepast worden of in aangepaste vorm worden aangeboden.
U kunt eventueel starten bij aangepaste bewegingsgroepen zoals bijv. Verder
in Balans.
U moet in de loop van weken uw activiteiten wel uitbreiden om hiermee uw
belastbaarheid steeds beter te krijgen.
Samen bewegen
Bewegen in groepsverband is leuk en motiverend. U kunt sporten onder
deskundige begeleiding. Deze ziet erop toe dat u zich niet te veel, maar ook
niet te weinig inspant. Bij sportgroepen onder de naam Verder in Balans,
(sport en bewegen voor(ex-)kankerpatiënten) weet u zeker dat de begeleider
rekening zal houden met uw mogelijkheden. Er zijn ook andere
bewegingsgroepen waarbij u aangepast aan uw niveau sportief kunt bewegen.
Mogelijk zijn ook de groepen van Sportief Wandelen iets voor u!
Misschien voelt u zich zo op uw gemak dat u in dergelijke groepen wilt
blijven sporten, maar misschien kunt u deze activiteiten ook gebruiken als
een opstapje naar reguliere bewegingsactiviteiten of sporten. Tijdens het
drinken van een kopje koffie na afloop kunt u nieuwe sociale contacten
opdoen. Dit kan heel prettig zijn!
Advisering door een behandelaar
Vraag uw behandelaar (artsen, fysiotherapeut) of uw oncologie
verpleegkundige vooraf advies over mogelijke bewegingsactiviteiten en neem
zeker ook contact met hen op als u meer dan ‘normale’ klachten ondervindt
ten gevolge van het bewegen. Raadpleeg ook bij schouderklachten en/of
aanhoudende vermoeidheid uw arts als u meer wilt gaan bewegen.
Als u beperkingen ervaart en/of gericht advies wilt, is een sportmedisch
onderzoek van een sportarts op een sportmedische instelling een aanrader
(zie adres op de achterzijde).
Als u aan een bewegingsgroep wilt deelnemen, is het belangrijk dat u de
sportleider vertelt wat betreft uw lichamelijke situatie en wat het advies
van uw behandelaars is. Uw sportleider weet dan waar hij bij u op moet
letten en hij kan zijn begeleiding hierop aansluiten.
Hoe te beginnen?
In de ideale opbouw wordt eerst de spierkracht verbeterd. Belangrijk is dan
dat er zorgvuldig en geleidelijk opgebouwd wordt. Als de kracht terug is,
lukt het vaak met duursporten als fietsen en wandelen in combinatie met
extra letten op de voeding om het lichaamsgewicht beter op het gewenst
niveau te krijgen. Een actieve dag kan bijvoorbeeld beginnen met 10 minuten
ochtendgymnastiek.
Vervolgens ’s middags 15 minuten fietsen en aan het eind van de middag 5
minuten wandelen naar de winkel om boodschappen te doen. Probeer wel lekker
door te stappen of te fietsen. U zult zien hoe snel u vooruitgang boekt! Als
u zich een dag niet zo lekker voelt, doe het dan gewoon wat rustiger aan. Af
en toe een rustdag is zeker in het begin niet verkeerd. De Nederlands Norm
Gezond Bewegen van minimaal een half uur per dag matig intensief bewegen is
ook goed voor u.
Beweegtips
Hier volgen tips om op verantwoorde wijze in beweging te komen en te
blijven:
• Kies een activiteit die u leuk vindt en die bij u past.
• Beweeg samen: gezellig en motiverend!
• Bouw duur, intensiteit en frequentie geleidelijk op.
• Minimaal een half uur per dag sportief bewegen is een goed streven.
• Rust even uit als het te inspannend wordt en laat u niet opjutten om toch
door te gaan.
• Variatie voorkomt verveling.
• De activiteiten van de Stichting Verder in Balans en andere
bewegingsgroepen voor (ex)kankerpatiënten zijn zeer geschikt om in beweging
te komen en te blijven.
• Vergeet vooral niet te genieten!
Gratis KWF Hulp- en informatielijn 0800 – 022 66 22
NebasNsg KWF Kankerbestrijding
Postbus 200
3980 CE Bunnik
Telefoon: 030 – 659 73 00
www.kwfkankerbestrijding.nl
www.sportiefbewegen.nl