Home
Massage
Email
Haptonomie
Luisterlessen
Thema's
Hier doet het pijn
Ontspandag
Disclaimer
COPD en sport / bewegen

COPD en sport / bewegen (chronische longaandoeningen)

Bewegen: gezond en nog leuk ook!

Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid en kan heel leuk zijn. Ademhalingsklachten hoeven geen belemmering te zijn om meer te gaan bewegen. Deelname aan sport- en bewegingsactiviteiten is zelfs voor veel mensen met chronische longaandoeningen mogelijk. In deze tekst zullen we u dat uitleggen. Door regelmatig te bewegen, bevordert u niet alleen uw algehele gezondheid, u traint ook de zuurstof- opname van uw spieren. U voelt zich beter en raakt minder snel vermoeid.

Wat zijn chronische ademhalingsklachten?

Chronische bronchitis en longemfyseem zijn chronische longaandoeningen die veel voorkomen bij mensen van 55 jaar en ouder maar ook wel bij jongeren. Deze twee aandoeningen worden ook wel COPD genoemd. Dit is de Engelse afkorting voor chronisch obstructieve longaandoeningen. In deze folder zullen we spreken over COPD: chronische bronchitis en longemfyseem.

Ademhalingsklachten

Mensen met COPD hebben problemen met de ademhaling. Periodes van kortademigheid komen regelmatig voor. Dit kan gepaard gaan met chronische of vaak terugkerende hoest en overmatige slijmproductie. Luchtvervuiling en roken zijn belangrijke prikkels die hoesten kunnen veroorzaken. Kortademigheid kan ontstaan door een vernauwing van de luchtwegen ten gevolge van een verminderde longfunctie. Bij chronische bronchitis is de vernauwing van de luchtwegen permanent aanwezig. Bij emfyseem is een deel van de longblaasjes kapot, waardoor de longfunctie ernstig is beperkt.

Bewegen en gezondheid

Het staat onomstotelijk vast dat regelmatige lichamelijke activiteit goed is voor ieders gezondheid: voor jong en oud, chronisch ziek of niet.

Regelmatig bewegen met een matige intensiteit (u hoeft niet buiten adem te raken) kan al leiden tot een verbetering van uithoudingsvermogen, spierkracht en lichaamsgewicht. De kans op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten en osteoporose (botontkalking) neemt door beweging af. U zult zien dat u zich ook een stuk prettiger voelt als u in beweging komt! Mensen die regelmatig lichamelijk actief zijn, kunnen op latere leeftijd vaak langer zelfstandig en mobiel blijven. Ouderdomsklachten hebben minder grip op de actieve 55-plusser.

Bewegen en COPD

Bij mensen die regelmatig lichamelijke actief zijn, kan een verslechtering van de ademhalingsklachten verminderen. Spiercellen 'leren' beter om te gaan met zuurstof. Hierdoor kunt u met minder zuurstof toch meer doen. Door conditieverbetering herstelt u meestal sneller na een griep of verkoudheid. U raakt ook minder snel vermoeid. U kunt uw ademhalingsspieren ondersteunen door het doen van ademhalingsoefeningen: adem diep in door uw neus, adem vervolgens uit door uw mond terwijl u uw lippen tuit. Uw arts kan u hier meer over vertellen. Kapotte longblaasjes kunnen echter niet meer herstellen, ook niet door lichamelijke activiteit. Laat u niet ontmoedigen want het plezier en de overige gezondheidsvoordelen van bewegen maken dit ruimschoots goed. Door samen met anderen te bewegen en er zelf op uit durven trekken blijft u midden in het leven staan!

Bewegingsadvies

Activiteiten die uw uithoudingsvermogen verbeteren zijn zeer geschikt voor mensen met COPD. U kunt daarbij denken aan wandelen, tuinieren, fietsen of baantjes trekken in het zwembad. Maar heeft u al wel eens aan golf, badminton en fitness gedacht? Oefeningen voor romp- en armspieren kunnen een goede aanvulling vormen op fietsen en wandelen. Als u al geruime tijd niets gedaan heeft dan is rustig beginnen verstandig. Begin bijvoorbeeld met 10 minuten bewegen. Probeer hier een paar minuten per dag aan toe te voegen. Een gezond streven is om minimaal 30 minuten per dag actief te zijn: bijvoorbeeld 's ochtends 10 minuten wandelen, 's middags 15 minuten tuinieren en nog 5 minuten op de fiets. Meer mag natuurlijk ook. Voor mensen die vanwege ernstige COPD niet aan intensieve activiteiten kunnen deelnemen zijn er vele andere activiteiten mogelijk. Oefeningen voor lenigheid, behendigheid en co÷rdinatie, ontspannings- en ademhalingsoefeningen hebben ook een positieve invloed op de gezondheid. Met name de laatste twee oefeningen zijn belangrijk voor iedereen met COPD.

Aangepast sporten

Het Nederlands Astma Fonds heeft inmiddels ruim 180 bewegingsactiviteiten opgezet voor mensen met COPD. Zwemmen en zaalsporten blijken zeer geliefd te zijn. Een fysiotherapeut begeleid de activiteiten. Deze is deskundig op het gebied van bewegen en COPD. De begeleider zorgt ervoor u zich niet te veel maar ook niet te weinig inspant. Als u al langere tijd niet veel lichaamsbeweging heeft gehad, kunt u deze activiteiten ook gebruiken als mogelijk opstapje naar reguliere activiteiten. Anderen voelen zich zo op hun gemak dat ze ervoor kiezen om binnen het aangepast sporten actief te blijven. U kunt ook eens bij activiteiten van Meer Bewegen voor Ouderen (MBvO) gaan kijken.

Advisering door een arts

De maximale hoeveelheid lucht die u in ÚÚn seconde kunt uitblazen is een maat voor de ernst van uw ademhalingsprobleem. Op basis van een aantal longmetingen, waaronder de ÚÚn secondewaarde, kan uw arts u adviseren over uw bewegingsmogelijkheden en de intensiteit ervan. Als u denkt dat u geleidelijk meer problemen met uw ademhaling krijgt, is het verstandig om advies te vragen aan uw arts voordat u doorgaat met sporten.

Wanneer kunt u beter niet bewegen

Bergwandelen en langlaufen op hoogte wordt mensen met ernstige longaandoeningen meestal ontraden vanwege de toegenomen kans op benauwdheid. Als u net koorts heeft gehad is het aan te raden om minstens een volle week te wachten voordat u weer begint met inspannende activiteiten. Bij luchtvervuiling ademt u bij inspanning meer ongezonde stoffen in. Deze stoffen kunnen benauwdheidklachten en hoesten veroorzaken. Het is daarom heel belangrijk dat u uw huis goed ventileert, zeker als u zich thuis meer gaat inspannen. In de zomer is de luchtvervuiling 's ochtends meestal minder dan later op de dag. U kunt dus wel 's ochtends buiten in actie komen.

Beweegtips

Hier volgen nog een paar tips om op verantwoorde wijze in beweging te komen en te blijven.

  • kies een activiteit die u leuk vindt en die bij u past

  • beweeg samen: gezellig en motiverend!

  • vertel uw begeleider/medesporter over uw longaandoening, zo voorkomt u onbegrip

  • bouw duur en frequentie geleidelijk op

  • rust even uit als het te inspannend wordt en laat u niet opjutten om toch door te gaan

  • zorg dat u niet te veel afkoelt: ga na het sporten niet bezweet naar buiten

  • beweeg op zoveel mogelijk dagen van de week

  • doe regelmatig ademhalingsoefeningen: adem diep door uw neus in en adem door uw mond uit terwijl u de lippen tuit

  • overleg met uw arts voor u intensief gaat bewegen

  • activiteiten in de zaal, zwembad, natuur en fitnesscentrum zijn zeer geschikt voor mensen met COPD

  • probeer bij koud weer door uw neus te ademen of door een sjaal zodat de lucht wordt voorverwarmd

  • vermijd rokerige ruimten, ook tijdens het kopje koffie na afloop

Kortom, als u let op deze tips, dan kunnen chronische bronchitis, longemfyseem en bewegen een uitstekend en vooral ook gezond koppel vormen!

Meer informatie? schrijf of bel naar:

Nederlands Astma Fonds

Antwoordnummer 99

3800 XA Leusden

De CARALIJN: 06-8991191 (20 ct. per minuut)

op werkdagen van 10.00 - 17 .00 uur

 

 

 

Bron: Folder Nederland in beweging (NOC*NSF)